UK Bookmakers
Εκτύπωση

ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΚΥΡΙΑΣ ΘΕΟΛΟΓΗ ΜΑΙΡΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΞΙΝΟΝΕΡΙΟΥ

Γράφτηκε από τον/την Super User. Posted in ΔΕΛΤΙΑ ΤΥΠΟΥ

Το Ξινονέρι βρίσκεται σε πεδινή περιοχή κοντά στα διπλανά καραγκουνοχώρια Γεωργικό, Κρύα Βρύση και Παλιοκλήσι. Έχει τον ίδιο τρόπο ανάπτυξης με τα γειτονικά καραγκουνοχώρια, τα ίδια ήθη και έθιμα, την ίδια γλώσσα και την ίδια ιστορική πορεία, σε αντίθεση με τα γειτονικά ημιορεινά χωριά.
Κατά την έρευνα μου στο Ξινονέρι με τις γυναίκες του χωριού, πριν πολλά χρόνια, μαθαίνοντας να τραγουδώ και να χορεύω και να μελετώ τα ήθη και τα έθιμα του χωριού παρατήρησα ότι, τη δεύτερη μέρα του Πάσχα, τα Φώτα και την αποκριά μετά το τέλος της λειτουργίας μπροστά στην εκκλησία του χωριού χόρευαν μόνο γυναίκες, πιασμένες κατά ηλικία στο χορό Σιργιάνι και τραγουδούσαν μόνο τα τραγούδια του Σεργιανιού που ήταν χαρακτηριστικά. Μπροστά έμπαινε η μεγαλύτερη σε ηλικία και άρχιζε το τραγούδι και το χορό.


Οι άνδρες δεν χόρευαν σε αυτούς τους χορούς, αλλά κάθονταν πίσω από τις γυναίκες και μαζί με τους γιούς τους διάλεγαν την κοπέλα που θα κάνουν νύφη για να στείλουν τον προξενητή στον πατέρα της και να την ζητήσει σε γάμο.
Χόρευαν, επίσης, στο Ξινονέρι και θληκωτούς  χορούς, όπου οι γυναίκες πιάνονταν στο χορό αγκαζέ. Στο δε πανηγύρι του χωριού, στις 20 Μαΐου του Αγίου Νικολάου του Νέου, χόρευαν και τραγουδούσαν με το στόμα γυναίκες και άνδρες χωριστά σε δύο κύκλους.
Στους γάμους, στα πανηγύρια και στο Σεργιάνι οι γυναίκες και οι άνδρες του Ξινονερίου χόρευαν και τραγουδούσαν τα ίδια με τα διπλανά Καραγκούνικα χωριά.
Σεργιάνι δεν χόρευαν στα ορεινά χωριά παρά μόνο τους χορούς συρτό, τσάμικο, στα τρία, με δικά τους τραγούδια και τον δικό τους χορό, το κλειστό που δε χόρευαν οι καραγκούνηδες στα δικά τους χωριά.
Το χωριό Ξινονέρι βρισκόταν πολύ κοντά στην πόλη της Καρδίτσας και οι γυναίκες πήγαιναν και ψώνιζαν στα μαγαζιά της πόλης, και κάθε Τετάρτη στο εβδομαδιαίο παζάρι, και η επικοινωνία με τις γυναίκες της πόλης ήταν ερέθισμα για να βγάλουν νωρίς οι καραγκούνες του χωριού τα καραγκούνικα ρούχα τους.
Μετά τον πόλεμο του 1940 και αργότερα σιγά-σιγά, οι γυναίκες άρχισαν να βγάζουν τα καραγκούνικα σε όλα τα καραγκουνοχώρια και να φορούν σύγχρονα ρούχα, τα λεγόμενα «ευρωπαϊκά».
Πουλούσαν, λοιπόν, τις φορεσιές τους στους γυρολόγους ή αντάλλαζαν έναντι ευτελών αντικειμένων, όπως εικόνες, τραπεζομάντηλα, πετσέτες κ.τ.λ. για ένα πουκάμισο, σαγιά, καλή ποδιά, χούφτες διότι ήθελαν να απαλλαγούν από αυτά τα βαριά ρούχα.
Ένας άλλος λόγος πολύ σοβαρός και δικαιολογημένος ήταν διότι ολόκληρη η καλή καραγκούνικη φορεσιά στοίχιζε πολύ ακριβά και λόγω της κρίσης του πολέμου οι οικογένειές τους δεν είχαν να διαθέσουν χρήματα για να την αγοράσουν.
Στο Ξινονέρι, λοιπόν, μερικές γυναίκες έβγαλαν τα καραγκούνικα ρούχα και σιγά-σιγά τα αντικατέστησαν με τις ελαφριές φορεσιές που φορούσαν οι σιαπανίσιες ορεινές γυναίκες που ήρθαν νύφες στο χωριό, όπως αυτές που ήρθαν από τη Δαφνοσπηλιά.
Αυτές οι φορεσιές, που φορούσαν οι γυναίκες, ονομάζονταν αργαλίσιες μαλλίνες, (φουστάνια υφαντά) καμωμένα από τις ίδιες τις γυναίκες. Ήταν κριμιζίσιες ή κατσαρές με φέλπα στο στήθος σε διάφορα χρώματα, όπως άσπρες, βυσσινιές, γαλάζιες, πράσινες, μπλε ή μαύρες ανάλογα με την ηλικία. Το φάρδος της φούστας ήταν τριάμισι μέτρα, με δασιές πιέτες γύρω-γύρω, κεντημένες στο κάτω μέρος με διάφορα κεντίδια.
Το ύψος της μαλλίνας έφτανε έως κάτω από τη γάμπα. Εσωτερικά φορούσαν μάλλινη φανέλα και από πάνω πουκάμισο άσπρο βαμβακερό χωρίς γιακά. Μπροστά φορούσαν ποδιά κεντημένη από βελούδο ή μάλλινο ύφασμα.
Στο κεφάλι φορούσαν τσίπα δεμένη μπουρμπούλι καθημερινά ή κερατσίδα και μεταξωτό μαύρο μαντήλι γύρω-γύρω με δαντέλα με τσιτσέκια ή κουκάκια τις καλές μέρες.
Κατά την έρευνά μου ήρθα σε επαφή με πολλές γυναίκες και ηλικιωμένες που φορούσαν ακόμα τα καραγκούνικα ρούχα, πηγαίνοντας στα σπίτια τους στο Ξινονέρι και ζητώντας πληροφορίες για τις φορεσιές του χωριού. Μου μολόγησαν με πάθος ότι είναι γνήσιες καραγκούνες και ότι το χωριό τους είναι καθαρά καραγκούνικο.
Η έρευνά μου απέδειξε ότι η καραγκούνικη φορεσιά του Ξινονερίου ανήκει στον κύκλο των χωριών της Καρδίτσας χωρίς αμφισβήτηση καμία.
Σας παραθέτω κάποια από τα στοιχεία αυτής της έρευνας των 50 χρόνων.
Υπάρχει αξιόλογη μαρτυρία του Βασίλη Φιλίππου από το Ξινονέρι ότι η θεία του Μιχάλαινα Βασιλάκου από το χωριό, παντρεύτηκε ως νύφη καραγκούνα με κόκκινο πέπλο να σκεπάζει το πρόσωπό της την ημέρα του γάμου της.
Η πληροφορία του αείμνηστου Βασίλη Φιλίππου, καραγκούνη από το Ξινονέρι, θυμάται ότι άκουγε από μικρός ότι η καραγκούνα γιαγιά του Φώτω Φιλίππου φορούσε σκούφια στο κεφάλι της σαν νύφη και αποτελεί για μένα πολύτιμη και μοναδική μαρτυρία που συμπληρώνει την έρευνά μου σε όλα τα καραγκουνοχώρια των χωριών του κύκλου της Καρδίτσας, ότι οι καραγκούνες του Ξινονερίου φορούσαν σκούφια στο κεφάλι μέχρι το έτος 1900 και σιγά- σιγά τα αντικατέστησαν  με μαύρο μεταξωτό μαντίλι με κεντίδια που το έδεναν χαστά ή μπερέτα.
Τη σπουδαία αυτή πληροφορία την καταθέτω στο βιβλίο- λεύκωμα που έχω γράψει για τη φορεσιά γυναικών και ανδρών των καραγκούνηδων του αγροτικού πληθυσμού της δυτικής Θεσσαλίας σε όλο το φάσμα της ζωής τους.
Το έτος 1996 με το λαογραφικό όμιλο «Καραγκούνα» Καρδίτσας με ομάδα 30 χορευτών και φίλων συμμετείχαμε στην «ΙΑΛΛΥΣΩ» Ρόδου στο φεστιβάλ παραδοσιακών χορών. Το πρώτο βράδυ του φεστιβάλ παρακολούθησαν τους χορούς μας πολλοί καρδιτσιώτες που ζουν στη Ρόδο και μας συνεχάρησαν για την επιτυχημένη εμφάνισή μας.
Μεταξύ αυτών ήρθε και ο Γιαννακάκης Γιάννης, επιτυχημένος επιχειρηματίας μας που ζει στη Ρόδο, καραγκούνης από το Ξινονέρι. Μας συνεχάρη  και μας κάλεσε να επισκεφτούμε το τριώροφο εμπορικό κατάστημά του και να μας φιλέψει. Την άλλη μέρα το πρωί τον επισκεφτήκαμε.
Όταν μπήκα στο κατάστημά του, αντίκρισα πίσω από το γραφείο του, κρεμασμένη, την μεγάλη φωτογραφία μιας καραγκούνας. Τον ρώτησα ποια είναι η καραγκούνα και μου είπε ότι είναι η μητέρα του Παναγιά Γιαννακάκη και ότι όλοι στο σόι του είναι καραγκούνηδες και ζουν στο Ξινονέρι, το οποίο επισκέπτεται συχνά. Προσέφερε δε σε όλους από ένα δώρο μιας και οι περισσότεροι ήμασταν καραγκούνηδες και εκπροσωπούσαμε τον όμιλο «Καραγκούνα».
Ο άνδρας της κόρης μου Κώστας Κουκουράβας συμπεθέρεψε με τον καραγκούνη από το Ξινονέρι, Βασίλη Άνθημο, που παντρεύτηκε την πρώτη του εξαδέλφη που ζει στη Θεσσαλονίκη και διατηρεί μαζί με τον πατέρα του μεγάλο εμπορικό κατάστημα.
Ένα Πάσχα ο πατέρας του Βασίλη, Λευτέρης Άνθημος, μας κάλεσε μαζί με την αφεντιά μου να πάμε στο σπίτι του στο Ξινονέρι, για να μας φιλέψει και εμείς ανταποκριθήκαμε στην πρόσκλησή του.
Μας έδειξαν φωτογραφίες της γιαγιάς και της προγιαγιάς τους με καραγκούνικα, καθώς και φωτογραφίες συγγενών με καραγκούνικα και μαζί δήλωσαν κατηγορηματικά ότι είναι καραγκούνηδες, αγαπούν το χωριό τους και για αυτό το επισκέπτονται συχνά.
Ο αείμνηστος Γιάννης Βασιλάκος, καραγκούνης από το Ξινονέρι, αδερφός της Καλλιόπης Φιλίππου, γιαγιά της Πιπίτσας Φιλίππου-Τσιώνα, Αρχιτέκτων Μηχανικού, σε συζητήσεις που κάναμε δίδοντάς με πληροφορίες για καραγκούνικα θέματα, μου έδειξε κατ’ αρχάς με καμάρι τη φωτογραφία της καραγκούνας μητέρας του, Σταμάτως Βασιλάκου, και μας δήλωσε την καραγκούνικη καταγωγή του. Μεταξύ των άλλων, μου κατέθεσε τη σπουδαία πληροφορία ότι στο Ξινονέρι οι κάτοικοι έμεναν σε σαρτάρες και όλοι είχαν δίτροχους ξύλινους αραμπάδες με τους οποίους μετέφεραν τα γεννήματά τους. Ακόμη, ότι μόνο οι καραγκούνηδες είχαν αραμπάδες, οι οποίοι δεν υπήρχαν στα ορεινά χωριά, όπως δεν υπήρχαν και οι σαρτάρες (χαρακτηριστικό των καραγκούνικων τσιφλικιών των Τούρκων).
Ο Λάμπρος Βασιλάκος, δάσκαλος καραγκούνης από το Ξινονέρι, σε μια από τις συναντήσεις μας μου είπε πως θυμάται ότι πριν 40 περίπου χρόνια  τις Αποκριές, σε κάθε γειτονιά στο σταυροδρόμι τα παιδιά του χωριού άναβαν φωτιές ,όταν νύχτωνε, με φύλλα και ξύλα που είχαν συγκεντρώσει από το γειτονικό δάσος και εκεί συγκεντρώνονταν αγόρια, κορίτσια, μεσήλικες χόρευαν και τραγουδούσαν και ξεσήκωναν όλο το χωριό ως αργά το βράδυ.
Μου τόνισε ακόμα ότι το έθιμο γινόταν και στα διπλανά καραγκουνοχώρια, όπως και σε όλα τα καραγκούνικα χωριά του κάμπου και δεν γίνονταν στα ορεινά χωριά.
Ζέρβα Ελένη
Αρκετοί ξινονερίτες καραγκούνηδες που ζουν μακριά από το χωριό λένε ότι στεναχωριούνται με αυτά τα μασκαριλίκια που γίνονται εις βάρος του χωριού τους και δε θέλουν να το επισκέπτονται.
Ο αείμνηστος Ηλίας Βασιλάκος, καραγκούνης από το Ξινονέρι, ο οποίος ήταν φίλος του συζύγου μου και ήταν μαζί στρατιώτες, διατηρούσε καφενείο για πολλά χρόνια κοντά στην πλατεία.
Στις αρχές της έρευνάς μου το 1965 τον επισκεπτόμασταν μαζί με το σύζυγό μου στο καφενείο πολλές φορές και του ζητούσα πληροφορίες για διάφορα καραγκούνικα θέματα του χωριού, και μεταξύ αυτών μου κατέθεσε κατηγορηματικά ότι στο Ξινονέρι είμαστε καραγκούνηδες, όπως και στα διπλανά χωριά.
Το ίδιο καταθέτει σήμερα ο γιος του που διατηρεί μαζί με το γιο του βιβλιοπωλείο στην Καρδίτσα, αλλά είναι πικραμένος με αυτά που γίνονται στο χωριό του, το Ξινονέρι.
Ο Κωτούλας Βαγγέλης, γιος του Βασίλη Κωτούλα, που χρημάτισε χρόνια πολλά γραμματέας της κοινότητας Ξινονερίου, μου είπε κατηγορηματικά ότι είναι καραγκούνης και ότι στο χωριό του είναι όλοι καραγκούνηδες. Μου έδειξε δε τη φωτογραφία της καραγκούνας μάνας του με την καλή φορεσιά του κύκλου της Καρδίτσας , τη Σταυρούλα Κωτούλα συζ. Βασιλείου Κωτούλα το έτος 1937 και της γιαγιάς του Ξενούλας Γιαννακάκη.
Ο Μιχάλης Αντωνίου, καραγκούνης από το Ξινονέρι, δικηγόρος που ζει και διαπρέπει στη Θεσσαλονίκη, όταν συναντηθήκαμε στον Παλαμά πριν τρία χρόνια, κατά την ετήσια Συνάντηση της Αμφικτιονίας των καραγκούνηδων με φώναξε και μου είπε τα εξής: «Κυρία Θεολόγη, δεν πάει άλλο με αυτά που διαδραματίζονται στο χωριό μου. Πρέπει να γίνει σύλλογος καραγκούνηδων στο Ξινονέρι και να τελειώνουμε. Με αυτά τα παρατράγουδα που γίνονται δεν έχω διάθεση να πάω στο χωριό μου»  
Επίσης, δημοσιεύω σε αυτό το βιβλίο-λεύκωμα και πολλές φωτογραφίες από καραγκούνες του Ξινονερίου που μου παραχώρησε ευγενώς από τη συλλογή της  η Πιπίτσα Φιλίππου Τσιώνα, Αρχιτέκτων καραγκούνα από το Ξινονέρι.
Έτσι, λοιπόν, μερικές γυναίκες του Ξινονερίου καραγκούνικης καταγωγής βρέθηκαν να φορούν τα σιαπανίσια– ορεινά ρούχα που φορούσαν λίγες νύφες σιαπανίσιες, που ήρθαν από άλλα χωριά στο Ξινονέρι.
Οι κυρίες, λοιπόν, του Μορφωτικού Συλλόγου Ξινονερίου, πολλές από τις οποίες είναι νύφες οι ίδιες στο χωριό ή κόρες από νύφες τής προηγούμενης γενιάς του χωριού που προέρχονται από άλλα χωριά, προφανώς μπερδεύτηκαν από όλα αυτά, καθ’ ότι πολύ νέες σε ηλικία δεν έχουν βιώματα όλων αυτών των γεγονότων που διαδραματίστηκαν και δεν είναι σε θέση να έχουν σωστή γνώμη για την ταυτότητα του χωριού και των κατοίκων του, σύμφωνα με την παράδοση, δηλαδή περίπου πριν το 1960.
Έχει ιερή υποχρέωση, λοιπόν, ο Μορφωτικός Σύλλογος του Ξινονερίου, ο οποίος μέχρι τώρα είναι αδιάλλακτος και δε δέχεται να συζητήσει αυτό το μέγιστο πρόβλημα και να ακούσει την αγωνία των κατοίκων του χωριού, με τα μέλη του και με αγάπη στο χωριό και τους συγχωριανούς τους και σεβασμό στις τοπικές παραδόσεις του, να κάνει την έρευνά του συνεργαζόμενος αρμονικά και με όλους τους συγχωριανούς του, για να δει τι γίνεται.
Σας αναφέρω και καταθέτω κατηγορηματικά ότι η γνωμοδότηση του κυρίου Κώστα Πεσλή δεν είναι σωστή.
Έκανε μεγάλο λάθος για το Ξινονέρι και μόνο, εάν αναθεωρήσει τη γνώμη του και παραδεχτεί ότι η έρευνά του περιλαμβάνει μόνο μερικούς /ές σιαπανίσιους/ες,  που ήρθαν και εγκαταστάθηκαν στο Ξινονέρι είτε σαν νύφες είτε σαν γαμπροί, τότε θα τον συγχωρήσω, διαφορετικά θα τον κατακρίνω, διότι κατάφερε να διχάσει και να κάνει μαλλιά κουβάρια τους Ξινονερίτες. Είναι δε υπεύθυνος για την παραπληροφόρηση, που παρείχε στο Μορφωτικό Σύλλογο του χωριού και δυστυχώς «κατασκευάζει ορεινή παράδοση» παραποιώντας τα δύο τελευταία χρόνια τα έθιμα.
Ο ίδιος είναι σιαπανίσιος στην καταγωγή και υποστηρίζει τα προσωπικά συμφέροντά του κάνοντας μεγάλο κακό στο Ξινονέρι και στους κατοίκους του.
Καρδίτσα, 5 Μαΐου 2014

Μαίρη Θεολόγη
Ερευνήτρια Λαογραφίας και Παράδοσης,
Πρόεδρος του Ομίλου «Καραγκούνα»
Αναπληρώτρια πρόεδρος της Αμφικτιονίας των Θεσσαλών Καραγκούνηδων

The Best betting exchange http://f.artbetting.netby ArtBetting.Net
All CMS Templates - Click Here